INHALT : Statt einer Einleitung 7 // I. Antike // Einführung 15 // Platon: Politeia 25 // Aristoteles: Politik 33 // Epikur 69 // II. Von der Spätantike bis zur frühen Neuzeit // Aurelius Augustinus: Vom Gottesstaat 73 // Thomas von Aquin: // Über die Herrschaft der Fürsten 80 // Niccolň Machiavelli: Der Fürst 89 // Martin Luther: // Von der Freiheit eines Christenmenschen 97 // III. Neuzeit // Einführung 107 // Thomas Hobbes: Leviathan 122 // John Locke: // Zwei Abhandlungen über die Regierung 136 // Charles de Montesquieu: Vom Geist der Gesetze 154 // Adam Smith: // Eine Untersuchung über Natur und Wesen des Volkswohlstandes 155 // Jean-Jacques Rousseau: Vom Gesellschaftsvertrag 162 // Politische Erklärungen: // Die Verfassungen der nordamerikanischen // Staaten und der Französischen Revolution 183 // Immanuel Kant: Metaphysik der Sitten 201 // Georg Wilhelm Friedrich Hegel: // Grundlinien der Philosophie des Rechts oder Naturrecht und Staatswissenschaft im Grundrisse 216 // IV. Gegenwart // Einführung 245 // John Stuart Mill: Über die Freiheit 254 // Karl Marx und Friedrich Engels: Kritik der politischen Ökonomie 260 // Michail A. Bakunin: Politische Schriften 290 // Max Weber: Politik als Beruf 296 // Karl Raimund Popper: Die offene Gesellschaft und ihre Feinde 313 // Jürgen Habermas: Theorie und Praxis 329 // Anhang 343 // Literaturverzeichnis 343 // Namenregister 341 // Namenregister 347
NAMENREGISTER : Abel 76 Achilles 16 Adorno, Th. W. 10, 329 Agamemnon 17 Albertus Magnus 83 Alexander der Große 26, 34,69,77 Alexander III. (Papst) 82 Ambrosius 75 Andronikos v. Rhodos 34 Aquino, Graf von 83 Arendt, H. 20 d’Argenson, Marquis 175 Aristoteles 25, 33-68f., 71 f., 83, 86, 91, 93, Ulf., 114-118, 120f., 125, 133,137,170, 216, 223,253,304 Augustinus, Aurelius 75-79, 321 Bacon, F. 255 Bakunin, M. A. 253, 261, 290-295 Beard, Ch. A. 189 Bauer, ?. 261 Bebel, ?. 263 Bekker, J. 35 Bentham, J. 254f. Bien, G. 40,49 Blanc, L. 261 f. Blanqui, A. 262 Bloch, E. 209 Bonaparte, L. (Napoléon III.) 254, 263,283 Bonaparte, Napoléon (I.) 200, 254, 260 f., 263,290 Bonitz, H. 35 Bracher, K. D. 183 Brandis, C. A. 35 Brunelleschi, F. 90 Bruno, G. 320 Buccleigh, Herzog von 155 Burckhardt, J. 97 Caesar, G. I. 73, 223 Capelle, W. 319 Charlesi. 123 Charondas 51 Christus s. Jesus Christus Clemens VII. 92 Comte, A. 255 Cromwell, ?. 92,123,183 348 Anhang Dahrendorf, R. 29 Darwin, Ch. 248 Descartes, R. 112f., 116,123f. Diderot, D. 165,190 Diocletian 74 Dionysios 28 Dominikus 82 Donald Duck 8 Duby, G. 81,85 Dühring, E. 263, 276 Eccles, J. 316 Eike von Repgow 103 Engels, F. 71, 201, 250f., 260-289, 291 f., 294, 321 Epikur 25, 38, 61, 69-72 Epimenides 51 Faust 219 Ferguson, A. 156 Fetscher, I. 182 Feuerbach, L. 250f., 262, 290 Fichte, J. G. 217f., 290, 292, 311 Filmer, Sir R. 138 Finley, M. I. 15,17,19 Fischer, P. 195,200 Forrest, W. G. 19 Fraenkel, E. 183 Franz von Assisi 83 Freud, S. 339 Friedländer, P. 29 Friedrich II. 92 Friedrich Wilhelm II. 202 Galilei, G. 123f. Gans, E. 218 Gentz, F. 194 Goethe, J.W. von 219,220 Grab, W. 193 Gregor 75 Gregor VII. 82 Habermas, J. 10,188, 253, 329-342 Hades 16 Hegel, G.W.F. 106, 194, 216-244, 249ff., 253, 261 f., 264, 269ff., 276, 283,290,292, 321 Heidelmeyer, W. 187 Heine, H. 261 Heinrich IV. 82 Hesiod 51 Hieronymus 75
Hobbes, Th. 122-136, 138, 140, 148, 165, 173, 209f., 214, 216, 222, 240, 243,269 Hölderlin, F. 18, 216 Homer 15,17,19f.,52,54 Horaz (Quintus Horatius Flaccus) 69 Horkheimer, M. 93, 329 Hosea 101 Huizinga, J. 89 Ilting, K. H. 241 Innozenz III. 82, 87 Jaffé, E. 297 Jefferson, Th. 185,193 Jeremia 87 Justinian 74 Kain 76 Kant, I. 57, 100, 116, 187, 201-215, 216,305,317 Karl d. Gr. 80 Kephalos 29 Kirke 15 Kleistenes 24 Kolumbus, Ch. 90 Konstantin 74 Kopernikus, N. 90 Kronos 16 La Fayette, Marquis de 193 Lassalle, F. 263 Lenin, N. (W. I. Uljanow) 289, 341 Leo X. 99 Leonardo da Vinci 90 Levasseur, Th. 162 Liebknecht, W. 263 Locke, J. 136-153, 154, 165f., 169, 188,209 f., 232,269 Ludwig XIV. 92,136 Ludwig XV. 216 Ludwig XVI. 191 Ludwig XVIII. 200 Luhmann, N. 329 Lukrez (Titus Lucretius Carus) 69 Luther, M. 92, 98f., 102-105 Lykurg 175 Machiavelli, N. 91-97 Mani 75 Marc Aurel 96 Namenregister 349 Marx, ?. 71,194, 201, 246f., 250-253, 260-289, 290-294, 296, 304, 309, 321,337, 340 f. Maximilian L 98 Mazzini, G. 292f. Medici 91 f. Mill, J. St. 253,254-260 Millar, J. 156 Mirabeau, Graf de 196 Monnica 75 Montesquieu, Ch. de 154f., 187,190f., 211,240 Moreau, J.-M. 167 Morison, S. E. 185 Napoleon I. (Napoléon Bonaparte) 92, 200,254,260f., 263,290 Napoléon III. (Louis Bonaparte) 254, 263,283 Nelson, H. 254 Nerva 96 Netschajew, S. G. 291 Newton, I. 202,204,318 Nietzsche, F. 90,219,251 f. Numa Pompilius 176 Odoaker 73 Odysseus 15,17 f. Paine, Th. 156,184,188 Paulus 98,101 f. Pauly 53 Peirce, Ch. S. 330 Peisistratos 24 Perikles 19,25 Petrus 85,103 Philipp v. Makedonien 26, 33 f., 69 Platon 8,25-33, 34f., 38, 52,69,71 ff., 170,216,223,342 Polydamas 30 Popper, K. R. 243,253, 315-328 Poseidon 16 Proudhon, P.-J. 261,290 Quesnay, F. 156 Rembrandt 219 Ritter, J. 239 Riedel, M. 239,241 Robespierre, M. 162,182, 196ff., 200, 322 Romulus Augustulus 73 Rose, V. 35
Rousseau, J.-J. 162-182, 194f., 209, 212,216,222,224,232,240f., 268 Ruge, A. 261, 290 Saint-Just, L. A. L. de 195f. Schelling, F. W. J. 201,216f.,292 Schliemann, H. 21 Schnitger, M. 297 Servius Tullius 176 Shaftesbury, A. E. C., Earl of 137 Sieyčs, E. 189,191,194 Soderini, P. 92 Solon 23 f., 58,176 Sombart, W. 297 Smith, A. 156-161,269,284 Sokrates 8,27,29-33, 323 Stewart, D. 156 Taylor, H. 255 Telemachos 15 Thales 10 Theodosius 74 Thersites 17,20 Thietmar von Merseburg 80 Thomas von Aquin 83-88,93 Thrasymachos 25,29 f., 32 f. Thuky dides 19 Titus Livius 92 Titus Lucretius Cams vgl. Lukrez Turgot, A. R. J. 156 Ulysses vgl. Odysseus Urban II. 81 Vasco da Gama 90 Vernant, J.-P. 16f., 22 Weber, M. 107f., 252, 296-313, 323 Westphalen, J. von 261 Widmann, F. 218 Wilhelm v. Oranien 123 Wittgenstein, L. 330 Wolf, E. 30 Xenophanes 319 Zenon v. Elea 10 Zeus 16