Wstęp 7 // ROZDZIAŁ 1 9 // 1. Emigracja - jak ją (z)rozumieć 11 // 1.1. Próba zdefiniowania pojęcia emigracja 12 // 1.1.1. Emigracja w języku // 1.1.2. Współczesne znaczenie slowa migracja wśród mieszkanców Berlina 15 // 1.1.3. Podział polskich emigrantów pod kątem wybranych kryteriów 17 // 1.2. Polacy wyjeżdżający z kraju - dane statystyczne 24 // 1.2.1. Płeć i wiek 25 // 1.2.2. Poziom wykształcenia 26 // 1.2.3. Miejsce pochodzenia 28 // 1.2.4. Najczęstsze przyczyny migracji z kraju 29 // 1.3. Migracja, emigracja, emigrant a imigrant- rozróżnienie pojęć przyjęte na potrzeby badań 20 // 2. Berlin - miasto imigrantów 32 // 2.1. Polacy w stolicy Niemiec na przełomie XX i XXI wieku 33 // 2.1.1. Początki polskiej migracji do Berlina 34 // 2.1.2. Wielokulturowość stolicy Niemiec - sytuacja powojenna 35 // 2.1.3. Integraci a polskich imigrantów w Berlinie 36 // 2.2. Komunikacja a sukces integracyjny 38 // 2.2.1. Komunikacja międzykulturowa 39 // 2.2.2. Strategie akulturacji a sukces komunikaci i międzykulturowej 40 // 3. Polak w Niemczech, Niemiec w Polsce — o tożsamości emigranta 42 // 3.1. Tożsamość a język i kultura 43 // 3.1.1. Kontakt z językiem a sprawność komunikacyjna 44 // 3.1.2. Kultura jako czynnik językotwórczy 45 // 3.1.3. Bilingwalność a kultura 47 // 3.1.4. Kultura a tożsamość 48 // 3.2. Poczucie tożsamości na wychodżstwie 49 // 3.2.1. Polityka imigracyjna Niemiec a Polacy 49 // 3.2.2. Tożsamość a migracja 52 // 4. Narracja a funkcjonowanie jednostki 54 // 4.1. Rola narracji w życiu codziennym 55 // 4.1.1. Narracja jako metoda 55 // 4.1.2. Narracja a rzeczywistość 57 // 4.1.3. Narracja żródłem poznania tożsamości 59 // 4.1.4. Narracja autobiograficzna 60 // 4.2. Społeczne uwarunkowania zachowań narracyjnych 64 // 4.2.1. Społeczeństwo jako tlo procesów narracyjnych 65 //
4.2.2. Język narracji a kreowanie obrazu świata 66 // 4.2.3. Komfort w narracji 68 // 5. Językowy obraz świata - zalożenia ogólne 70 // 5.1. Skladniki językowego opisu świata 72 // 5.1.1. Zjawiska leksykalne (słownictwo) 72 // 5.1.2. Właściwości gramatyczne 73 // 5.1.3. Semantyka 75 // 5.1.4. Składnia i struktura tekstu 75 // 5.2. Tekst autobiografíczny jako realizacja wizji świata 76 // 5.2.1. Potoczność i jej znaczenie dia kreowania wizerunku świata 77 // 5.2.2. Jednostkowa narracja a ksztaltowanie obrazu siebie i świata 79 6 7 // 6. Język polski za granicami kraju 82 // 6.1. Zmiana funkcji języka 83 // 6.1.1. Zmiana statusu języka a akulturacja i asymilacja 84 // 6.1.2. Język jako wartość i nośnik etniczności 87 // 6.1.3. Język polskiej emigraci i - polonijny czy polski 89 // ROZDZIAŁ II 95 // 7. Respondenci - dobór i charakterystyka 97 // 7.1. Ogółna charakterystyka badanych 98 // 7.1.1. Płeć i wiek 99 // 7.1.2. Poziom wyksztalcenia 100 // 7.1.3. Miejsce urodzenia i częstotliwość wizyt w Polsce 101 // 7.1.4. Język 102 // 7.1.5. Wykonywany zawód 104 // 7.1.6. Powód migracji ?6 // 7.2. Podział badanych na grupy 107 // 7.2.1. Grupa pierwsza - migrujący przed akcesją 108 // 7.2.2. Grupa druga - migrujący po akcesji 110 // 7.2.3. Grupa trzecia - migrujący w wieku dziecięcym 112 // 8. Organizacja i obszar badań 114 // 8.1. Czas i miejsce prowadzenia badań 114 // 8.2. Organizacja i przebieg badań 116 // 9. Material badawczy 118 // 10. Przedmiot badań 121 // 11. Metodologia a realizacja badań własnych 122 // 12. Rola badacza w procesie analizy 127 // ROZDZIAŁ III 129 // 13. Językowy obraz świata Polaków w Berlinie 131 // 13.1. Wyróżnienie wartości deklarowanych przez respondentów 131 // 13.1.1. Migrujęcy przed akcesjią - wartosci deklarowane w narracjach 132 //
13.1.2. Migrujący po akcesji - wartości deklarowane w narracjach 135 // 13.1.3. Migrujący w wieku dziecięcym - wartości deklarowane w narracjach 139 // 13.2. Analiza językowego obrazu świata w wyróżnionych polach tematycznych 142 // 13.2.1. Pole tematyczne - POLSKA 143 // 13.2.1.1. Zjawiska leksykalne 143 // 13.2.1.2. Zagadnienia gramatyczne (fleksja, słowotwórstwo, składnia) 150 // 13.2.1.3. Semantyka 155 // 13.2.1.4. Podsumowanie 161 // 13.2.2. Pole tematyczne - NIEMCY 164 // 13.2.2.1. Zjawiska leksykalne 165 // 13.2.2.2. Zagadnienia gramatyczne (fleksja, słowotwórstwo, składnia) 175 // 13.2.2.3. Semantyka 184 // 13.2.2.4. Podsumowanie 193 // 13.2.3. Pole tematyczne - EMIGRACJA 197 // 13.2.3.1. Zjawiska leksykalne 198 // 13.2.3.2. Zagadnienia gramatyczne (fleksja, słowotwórstwo, składnia) 212 // 13.2.3.3. Semantyka 221 // 13.2.3.4. Podsumowanie 229 // 14. Tożsamość i jej przejawy w języku respondentów 232 // 14.1. Tożsamość w narracjach respondentów 234 // 14.1.1. Językowy obraz domu i ojczyzny 235 // 14.1.2. Opozycja językowa my-oni 238 // 14.1.3. Zróżnicowanie użycia nazw imigrant i emigrant 241 // 14.1.4. Wpływ języka niemieckiego na polszczyznę emigrantów 244 // 14.2. Tożsamość a język poszczegółnych grup respondentów 251 // 14.2.1. Poczucie tożsamości migrujących przed akcesjią 252 // 14.2.2. Poczucie tożsamości migrujących po akcesji 255 // 14.2.3. Poczucie tożsamości migrujących w wieku dziecięcym 259 // 14.3. Podsumowanie 263 // WNIOSKI 269 // ZAKOŃCZENIE 275 // SUMMARY 277 // BIBLIOGRAFIA 281 // ANEKS 293 // Wykaz respondentów z grupy migracji przedakcesyjnej (NS) 293 // Wykaz respondentów z grupy migracji poakcesyjnej (NM) 303 // Wykaz respondentów z grupy dziecięcej (ND) 316